و سخت عظيم زشت آمد اين حال ، پس مردى برخاست نام او زكرويه بن مهرويه القرمطى ، و كارش سخت بزرگ شد و دراز بماند روزگارش ، و آفتى عظيم بود مسلمانى را ، و محمد بن جرير الطبرى ذكر خلفا و غيره تا اين غايت كرده است و در ايام مكتفى از دنيا برفت ، و مخلص كار زكرويه نياورده است كه بدان نرسيد [ 1 ] ، و ازو بسيارى تباهى بود در اسلام و مكه و حاج . آنچ بما رسيده است از اخبار موصول كرديم . از آن پس مكتفى اندر ذى القعده بمرد ببغداد سال دويست و نود و پنج ، و سى و شش سالش عمر بود ، نسب و حليت : ابو محمد على بن المعتضد ، و مادرش : امّ ولد نام او سرمشك البربريه [ 2 ] و مكتفى مردى بود سپيد لون و ضخم و بزرگ چشم . وزير و كتاب : ابو القسم بن عبيد اللّه و لعباس بن الحسين ، و نقش خاتم : على بن احمد بود . ( 241 - ب ) مدت خلافت مقتدر بيست و يك سال و دو ماه بود اندر ذو القعده بيعت كردندش و روزگار همى گذشت ، و چندين جايگاه متغلبان برخاستند ، و سپاه فرستاد بدفع ايشان ، و حمزة الاصفهانى ياد كند و ما بيان آن بكنيم كه ابتداء آشفتگى دولت بنى العباس اندر سال سيصد و هشت بود ، پس از هر نواحى اضطراب خاست و شكوه ايشان كم شد و روز آدينه بيست و چهارم ذى القعده عوام

--> [ ( ) ] قل لقاضى مدينة المنصور * بم احللت اخذ رأس الامير بعد اعطائه المواثيق و العهد * و عقد الايمان فى منشور اين ايمانك التى شهد اللّه * على انّها يمين فجور يا قليل الحياء يا اكذب الامة * يا شاهدا شهادة زور يا بنى يوسف بن يعقوب اضحى * اهل بغداد منكم فى غرور بدد اللّه شملكم و ارانى * ذلكم فى حياة هذا الوزير [ ( 1 ) ] نسخ طبرى كه در دست ماست تا بيست و دوم ذى الحجه سنهء سيصد و دو ( 302 ) هجرى تواريخ را ضبط كرده است و فوت او بقول ابن خلكان در سيصد و ده ( 310 ) هجرى در بغداد واقع شده و قتل زكرويه در جلد آخر ص 2275 ضبط شده است و همچنين تا خلافت المقتدر باللّه را ضبط كرده ولى بقول ياقوت ( ج 6 ص 445 ) محمد جرير در حيات خود اجازه نداده بود كه از سنهء 294 ببعد را بنويسند و قرائت كنند و تاريخ دورهء خود را كه نوشته بود پنهان ميداشت [ ( 2 ) ] ط و ك . ام ولد تركية تسمي جيجك ( ط . ص 228 - ك 8 ص 3 )